Wetenschap Testsite
Veel gestelde vragen Plaatjes en filmpjes Links Contact  

LOFAR: de ogen van de Aarde
.. Het LOFAR-project ontwikkelt ’s werelds grootste radiotelescoop

LOFAR is een uniek ICT-project dat is ontstaan uit de ambitie van Nederlandse sterrenkundigen om het prille begin van ons Heelal waar te nemen. Daarvoor is een radiotelescoop nodig die honderd maal gevoeliger is dan de huidige telescopen. LOFAR ontwikkelt deze radiotelescoop als een netwerk van tienduizenden sensoren. Die kleine antennes zijn verdeeld over een gebied met een diameter van 350 kilometer en gekoppeld aan een supercomputer via een uitgestrekt glasvezelnetwerk.

 

.. LOFAR vergt grensverleggend ICT-onderzoek

Nooit eerder is een instrument ontwikkeld met capaciteiten voor verwerking van signalen en data op deze schaal. Om het LOFAR sensornetwerk te kunnen realiseren moet grootschalig ICT-onderzoek plaatsvinden naar onder andere:

- het herkennen van patronen in ongekend grote hoeveelheden data via datamining,

- de mogelijkheden om interactief inzicht te krijgen in complexe multi-dimensionale datasets via visualisatie,

- het efficiënt koppelen van rekenkracht en dataopslagcapaciteit via grid cluster computing.

.. LOFAR maakt ook een sprong voorwaarts mogelijk in onderzoek en ontwikkeling op andere terreinen, zoals geofysica en landbouw

Tijdens de conceptfase bleken onderzoekers uit andere disciplines ook geïnteresseerd in het toepassen van sensornetwerken. In LOFAR participeren nu geofysici en landbouwonderzoekers.

Geofysici zullen met seismische sensoren de aardbodem van Noord-Nederland in kaart brengen. Nieuwe kennis over bodemdaling, watermanagement en gaswinning komt daarmee binnen bereik.

Landbouwonderzoekers zullen met geavanceerde draadloze sensoren invulling geven aan onderzoek naar precisielandbouw en kennis opbouwen over het optimaliseren van productieprocessen. ASTRON is initiatiefnemer en uitvoerder van het LOFAR-project. Al ruim 50 jaar ontwikkelt, bouwt en beheert ASTRON meetinstrumenten voor sterrenkundig onderzoek.

.. LOFAR uniek in de wereld

. Een wereldwijd aansprekende ambitie
De ontwikkeling en toepassing van een radiotelescoop met een diameter van 350 kilometer, gebaseerd op tienduizenden aan elkaar gekoppelde sensoren is internationaal vooruitstrevend en ongeëvenaard. Ook de toepassingen in geofysica en landbouwkunde lopen internationaal vooruit.

. Een project met internationale allure
Internationale organisaties zijn partner van ASTRON in het project en dragen financieel bij: Uppsala University in Zweden, Max-Planck-Institut für Radioastronomie in Duitsland, LOPES consortium – Universität Karlsruhe in Duitsland, US Naval Research Laboratory en Massachusetts Institute of Technology (MIT) in de VS.

. Multidisciplinaire samenwerking leidt tot wederzijdse versterking
Het LOFAR-project brengt vier onderzoeksgebieden samen: ICT, astrofysica, geofysica en landbouwonderzoek. Deze multidisciplinaire benadering zorgt voor kruisbestuiving en kennisdeling tussen verschillende disciplines.

. De ICT-innovatie wordt gedreven door de toepassingen
De wensen en eisen vanuit de toepassingsgebieden sturen het ICT-onderzoek binnen LOFAR. Hierdoor sluit de ontwikkelde ICT nauw aan bij de behoeften van gebruikers en wordt deze intensief gebruikt.

. De resultaten van het ICT-onderzoek zijn breed inzetbaar
Het is de verwachting dat sensornetwerken op termijn ook op andere terreinen worden toegepast. Voorbeelden hiervan zijn grootschalige verkeersobservatie, publieke veiligheid, milieumonitoring en defensie. Daarnaast zijn talrijke deelresultaten van het ICT-onderzoek breed inzetbaar. De opgedane kennis over datamining, visualisatie en grid cluster computing zal bijvoorbeeld zeer waardevol zijn in medische en industriële toepassingen.

. Een high-tech impuls voor Noord-Nederland
LOFAR zorgt voor een belangrijke economische ontwikkelingsimpuls voor het Noorden. Enerzijds biedt LOFAR directe werkgelegenheid in het project; anderzijds vergroot LOFAR de aantrekkingskracht op nationale en internationale ICT-bedrijven.

. Kennisoverdracht aan het MKB
De kennis uit de conceptfase van LOFAR is de afgelopen jaren waardevol gebleken voor het MKB. Het Bureau Technology Transfer van ASTRON heeft de afgelopen twee jaar ruim 20 projecten uitgevoerd in samenwerking met het MKB.

. Een duurzame investering
Het LOFAR sensornetwerk is een duurzame onderzoeksfaciliteit met gebruikswaarde tot minimaal 2020. Daarnaast vormt de in LOFAR opgebouwde kennis eveneens een duurzaam resultaat, mede gezien het groeiende belang van sensornetwerken voor andere sectoren.

Terug

 

@ Webmaster