..
Het LOFAR-project ontwikkelt ’s werelds grootste radiotelescoop
LOFAR is een uniek ICT-project dat is
ontstaan uit de ambitie van Nederlandse sterrenkundigen om het prille
begin van ons Heelal waar te nemen. Daarvoor is een radiotelescoop
nodig die honderd maal gevoeliger is dan de huidige telescopen. LOFAR
ontwikkelt deze radiotelescoop als een netwerk van tienduizenden sensoren.
Die kleine antennes zijn verdeeld over een gebied met een diameter
van 350 kilometer en gekoppeld aan een supercomputer via een uitgestrekt
glasvezelnetwerk.
..
LOFAR vergt grensverleggend ICT-onderzoek
Nooit eerder is een instrument ontwikkeld met capaciteiten voor
verwerking van signalen en data op deze schaal. Om het LOFAR sensornetwerk
te kunnen realiseren moet grootschalig ICT-onderzoek plaatsvinden
naar onder andere:
- het herkennen van patronen in ongekend grote hoeveelheden data
via datamining,
- de mogelijkheden om interactief inzicht te krijgen in complexe
multi-dimensionale datasets via visualisatie,
- het efficiënt koppelen van rekenkracht en dataopslagcapaciteit
via grid cluster computing.
.. LOFAR
maakt ook een sprong voorwaarts mogelijk in onderzoek en ontwikkeling
op andere terreinen, zoals geofysica en landbouw
Tijdens de conceptfase bleken onderzoekers uit andere disciplines
ook geïnteresseerd in het toepassen van sensornetwerken. In
LOFAR participeren nu geofysici en landbouwonderzoekers.
Geofysici zullen met seismische sensoren de aardbodem
van Noord-Nederland in kaart brengen. Nieuwe kennis over bodemdaling,
watermanagement en gaswinning komt daarmee binnen bereik.
Landbouwonderzoekers zullen met geavanceerde draadloze
sensoren invulling geven aan onderzoek naar precisielandbouw en
kennis opbouwen over het optimaliseren van productieprocessen. ASTRON
is initiatiefnemer en uitvoerder van het LOFAR-project. Al ruim
50 jaar ontwikkelt, bouwt en beheert ASTRON meetinstrumenten voor
sterrenkundig onderzoek.
.. LOFAR
uniek in de wereld
. Een wereldwijd
aansprekende ambitie
De ontwikkeling en toepassing van een radiotelescoop met een diameter
van 350 kilometer, gebaseerd op tienduizenden aan elkaar gekoppelde
sensoren is internationaal vooruitstrevend en ongeëvenaard.
Ook de toepassingen in geofysica en landbouwkunde lopen internationaal
vooruit.
. Een
project met internationale allure
Internationale organisaties zijn partner van ASTRON in het project
en dragen financieel bij: Uppsala University in Zweden, Max-Planck-Institut
für Radioastronomie in Duitsland, LOPES consortium –
Universität Karlsruhe in Duitsland, US Naval Research Laboratory
en Massachusetts Institute of Technology (MIT) in de VS.
. Multidisciplinaire
samenwerking leidt tot wederzijdse versterking
Het LOFAR-project brengt vier onderzoeksgebieden samen: ICT, astrofysica,
geofysica en landbouwonderzoek. Deze multidisciplinaire benadering
zorgt voor kruisbestuiving en kennisdeling tussen verschillende
disciplines.
.
De ICT-innovatie wordt gedreven door de
toepassingen
De wensen en eisen vanuit de toepassingsgebieden sturen het ICT-onderzoek
binnen LOFAR. Hierdoor sluit de ontwikkelde ICT nauw aan bij de
behoeften van gebruikers en wordt deze intensief gebruikt.
. De
resultaten van het ICT-onderzoek zijn breed inzetbaar
Het is de verwachting dat sensornetwerken op termijn ook op andere
terreinen worden toegepast. Voorbeelden hiervan zijn grootschalige
verkeersobservatie, publieke veiligheid, milieumonitoring en defensie.
Daarnaast zijn talrijke deelresultaten van het ICT-onderzoek breed
inzetbaar. De opgedane kennis over datamining, visualisatie en grid
cluster computing zal bijvoorbeeld zeer waardevol zijn in medische
en industriële toepassingen.
. Een
high-tech impuls voor Noord-Nederland
LOFAR zorgt voor een belangrijke economische ontwikkelingsimpuls
voor het Noorden. Enerzijds biedt LOFAR directe werkgelegenheid
in het project; anderzijds vergroot LOFAR de aantrekkingskracht
op nationale en internationale ICT-bedrijven.
. Kennisoverdracht
aan het MKB
De kennis uit de conceptfase van LOFAR is de afgelopen jaren waardevol
gebleken voor het MKB. Het Bureau Technology Transfer van ASTRON
heeft de afgelopen twee jaar ruim 20 projecten uitgevoerd in samenwerking
met het MKB.
. Een
duurzame investering
Het LOFAR sensornetwerk is een duurzame onderzoeksfaciliteit
met gebruikswaarde tot minimaal 2020. Daarnaast vormt de in LOFAR
opgebouwde kennis eveneens een duurzaam resultaat, mede gezien het
groeiende belang van sensornetwerken voor andere sectoren.
Terug
@
Webmaster
|