Dwingeloo / De Bilt, 06 April 2005

WEER EEN NIEUWE APPLICATIE IN HET LOFAR SENSORNETWERK

Morgen wordt begonnen met de installatie van de derde testapplicatie van het LOFAR sensornetwerk. LOFAR gebruikt nu al de antennes van ASTRON voor sterrenkundige metingen en de geofoons van de TU Delft en TNO-NITG voor bodemkundig onderzoek. Morgen plaatst het KNMI, dat ook in de geofoon applicatie meewerkt en ook één van de partners in het LOFAR project is, een zestal microbarometers op het LOFAR testveld in Exloo. Hiermee wordt een zogenoemd infrageluid array gevormd, waarmee de richting waar zeer zwak geluid vandaan komt bepaald kan worden. Door de richtingen van meerdere arrays over Nederland te combineren kan een kruispeiling uitgevoerd worden om de bron te lokaliseren. Bronnen van infrageluid zijn onder andere aardschokken, supersonische vliegtuigen, explosies, meteoren, zeegolven, vulkanen, onweer en aurora. Maar er zijn ook nog ongeïdentificeerde bronnen.

Onderzoek wordt gedaan met infrasound sensors. Dat zijn drukmeters die luchtdrukvariaties meten, een soort uiterst gevoelige microfoon die -voor de mens- onhoorbaar geluid meet. Infrasound vindt zijn equivalent in infrarood dat onzichtbaar licht is. De laagste tonen die een mens kan horen zijn zo'n 20 Hz, dit zijn de dreunen uit een basluidspreker. Een infrasound sensor heet officieel een microbarometer, een apparaat dat minuscule luchtdrukvariaties meet op een korte tijdsschaal.

Er is veel infrageluid waarvan de oorzaak niet bekend is. Lokaliseren van bronnen is daarom het eerste doel van de onderzoekers van het KNMI. Dit onderzoek zal een bijdrage leveren aan het in kaart brengen en identificeren van onbekende bronnen.
Daarnaast wordt er onderzoek gedaan naar ruis. Infrageluid heeft veel last van windruis. Om de ruis te onderdrukken worden windfilters toegepast (zoiets als de zwarte bol van microfoon). Een andere manier om ruis te onderdrukken is door op een groot aantal punten tegelijk te meten. Met deze LOFAR toepassing wordt onderzocht hoe ruis beter te onderdrukken is, zodat bronnen nauwkeuriger kunnen worden geïdentificeerd. Uiteindelijk worden er heel veel (enige honderden) goedkope infrasound sensoren aan het LOFAR sensornetwerk gekoppeld.
Tevens wordt er een koppeling gemaakt tussen seismische en atmosferische ruis. LOFAR meet zowel grondtrillingen (seismische metingen met de geofoons) als infrageluid. Daarom kan onderzocht worden in hoeverre seismische metingen -in de vaste aarde- beïnvloed worden door processen in de atmosfeer.

Foto:

© ASTRON, 2005 > Hoge resolutie photo	> Hoge resolutie photo	> Hoge resolutie photo
> Hoge resolutie photo	> Hoge resolutie photo

==========
Meer informatie:
ASTRON: Frederiek Westra van Holthe, 0521 595162, holthe@astron.nl, 06 27024322
KNMI: Läslo G. Evers, 030 2206335, evers@knmi.nl

Meer informatie over het KNMI en infrageluid metingen:
http://www.knmi.nl/~evers en
http://www.knmi.nl/onderzk/seismo/home_n/education/Infrageluid/index.html

Meer informatie over ASTRON en het LOFAR sensornetwerk:www.astron.nl en www.lofar.nl

print