Hieronder vindt u een overzicht van
de meest gestelde vragen met bijbehorend antwoord.
.. Algemeen
.. Maatschappelijk
.. Financieel
.. Planning
.. Ruimtelijke ordening en locatie
.. Grondverwerving
.. Landschap
.. Informatie
..............................................................................................................................................................
.. Algemeen
. Wat betekent
de naam LOFAR?
Low Frequency Array of te wel lage frequentie
telescoop
. Wat is
LOFAR?
LOFAR is een heel nieuwe radiotelescoop. LOFAR
lijkt helemaal niet op de grote stalen schotelantennes die bij Westerbork
staan.
. Hoe werkt
LOFAR?
Ongeveer 25.000 kleine antennes vangen
signalen op uit de ruimte. De signalen worden verwerkt door een
supercomputer tot beelden die bestudeerd worden door astronomen.
. Hoe zit
LOFAR in elkaar?
LOFAR bestaat uit ongeveer 25.000 kleine
antennes, die worden verdeeld over een groot centraal gedeelte van
ca 320 ha en 100 kleine antennestations met een oppervlakte van
2 tot 4 ha. Deze kleine antennestations liggen verspreid over een
gebied dat zich uitstrekt van Friesland, Groningen, het noordwesten
van Duitsland, Overijssel tot Gelderland. Alle stations zijn met
een grote supercomputer verbonden door zeer snelle glasvezelverbindingen.
Het systeem vormt als het ware een reuzentelescoop met een diameter
van ca 350 km.
Een afzonderlijke antenne is niet hoger dan twee meter. LOFAR is
dus niet te vergelijken met de telescoop die in Westerbork staat.
. Waarom
is de Westerbork Telescoop niet voldoende? Wordt Westerbork nu gesloopt?
De Westerbork Telescoop behoort weliswaar
tot de beste van de wereld, maar de antennetechnieken en computertechnieken
van tegenwoordig maken het mogelijk om ook waarnemingen te doen
op frequenties die voor Westerbork niet bereikbaar zijn.
LOFAR is dus een aanvulling op Westerbork. Westerbork zal daarom
ook niet afgebroken worden, omdat de Westerbork telescoop andere
waarnemingen doet.
. Wie is
eigenaar/initiatiefnemer van LOFAR?
De
stichting voor Astronomisch Onderzoek in Nederland (ASTRON) is de
initiatiefnemer en zal ook de belangrijkste eigenaar van de radiotelescoop
zijn. Maar ASTRON werkt samen om LOFAR te realiseren. Diverse universiteiten
en onderzoeksinstellingen maar ook het bedrijfsleen participeren
in samenwerkingsverbanden met ASTRON.
naar de top van de pagina
..............................................................................................................................................................
.. Maatschappelijk
. Waarom
wordt LOFAR gebouwd?
LOFAR wordt gebouwd om nog beter en nieuw wetenschappelijk
onderzoek naar verschijnselen in de ruimte te kunnen doen.
. Wat
heeft u aan LOFAR?
De gewone burger heeft niet direct profijt van het wetenschappelijk
onderzoek naar de verre uithoeken van het heelal, maar mensen zijn
toch altijd gefascineerd door dat onderzoek. Nederland heeft een
groot aantal amateur-astronomen die het onderzoek bij ASTRON en
de universiteiten nauw volgen. Indirect heeft astronomisch onderzoek
wel degelijk nut door de nieuwe inzichten in de natuurkunde die
ook op aarde toepasbaar zijn. Voor LOFAR komt daar nog iets bij:
door het uitgebreide supersnelle glasvezelnetwerk dat een belangrijk
onderdeel is van LOFAR, kan de telescoop wel degelijk veel betekenen
voor burgers, maar ook voor bedrijven, instellingen ed. ASTRON streeft
ernaar dat zij waar zoveel mogelijk kunnen profiteren van dit netwerk.
Met name voor Noord Nederland kan LOFAR dus ook een economische
betekenis hebben.
Ook wordt er onder leiding van de Provincie Drenthe een vraagbundelingsonderzoek
uitgevoerd. Daaruit moet blijken op welke manier gemeenten, bibliotheken,
scholen en ziekenhuizen bijvoorbeeld kunnen profiteren van het netwerk.
. Wat kan
er nog meer met het systeem?
Het uitgebreide en supersnelle netwerk dat alle antennestations
verbindt kan ook heel goed gebruikt worden om andere sensoren aan
te koppelen (een antenne is een sensor voor radiogolven) want LOFAR
is eigenlijk een heel groot sensornetwerk dat véél
breder toepasbaar is. Naast sterrenkundigen maken ook landbouwkundigen
en geofysici gebruik van het netwerk. Landbouwers gebruiken het
sensornetwerk om echte precisielandbouw te kunnen doen. Door continue
monitoring van gewassen en het bestuderen van de invloed van weersomstandigheden
en ziektes, wordt kennis ontwikkeld over efficiënt beheer van
productieprocessen. Geofysici hangen seismische geluidssensoren
aan het LOFAR-netwerk en kunnen zo de aardbodem van Noord-Nederland
in kaart brengen. Nieuwe gegevens over bodemdaling, watermanagement
en gaswinning komen daarmee ter beschikking. In november 2004 zijn
er op het testveld in Exloo geofoons zijn op het veld geplaatst
waar begin januari 2005 door de geofysici gemeten gaat worden. In
december 2004 worden daarnaast ook detectoren voor infrageluid geplaatst
waar het KNMI mee gaat meten.
naar
de top van de pagina
..............................................................................................................................................................
.. Financieel
. Wat gaat
LOFAR kosten en wie betaalt dat?
Het hele LOFAR project kost uiteindelijk 150 miljoen Euro. Ongeveer
50% van de totale kosten wordt opgebracht door het LOFAR consortium
(de samenwerkende wetenschappelijke instituten en het bedrijfsleven
dat mee doet met dit project).
De resterende 50% wordt verkregen uit subsidies van de Nederlandse
overheid en uit Brussel.
. Is
dat geld er allemaal al?
Voor de eerste fase heeft ASTRON in februari 2003 de aanvraag
in Den Haag ingediend voor de benodigde subsidie. In december 2003
is door de regering een subsidie toegekend van 52 miljoen Euro.
.
Wat gaat LOFAR opbrengen?
Het voornaamste doel van het LOFAR sensornetwerk is wetenschappelijk
onderzoek (vooralsnog sterrenkunde, geofysica en precisielandbouw).
Maar het netwerk kan zoals gezegd ook gebruikt worden voor andere
ICT toepassingen die te maken hebben met datastromen met een enorme
omvang. Dit zou kunnen leiden tot extra bedrijvigheid in Noord Nederland.
naar de top van de pagina
...............................................................................................................................................................
.. Planning
. Wanneer
is LOFAR klaar?
Volgens de planning moet eind 2005 begonnen worden met de inrichting
van het centrale gedeelte met ongeveer 25% van alle antennes. In
2006 wordt dan begonnen met de verdere uitbouw van het netwerk en
de afzonderlijke stations. In 2007 is dan de eerste fase afgerond.
. Waarom
moet LOFAR in 2006 klaar zijn?
Omdat de zon in 2007 relatief weinig uitbarstingen kent die
voor verstoringen in de buitenste lagen van onze dampkring (de ionosfeer)
zorgen. Deze verstoringen maken het lastiger om waarnemingen te
doen met radiotelescopen. Het is dus een groot voordeel als LOFAR
In deze rustige periode goed ingesteld en geijkt kan worden.
.
Wanneer begint het bouwproces?
ASTRON hoopt dat alle procedures medio 2005 afgerond zijn
en dat er dan voldoende grond beschikbaar is om in 2005 te kunnen
beginnen met de bouw van LOFAR.
naar de top van de pagina
...............................................................................................................................................................
.. Ruimtelijke
Ordening en locatie
. Waar
wordt LOFAR gebouwd?
Het centrum van LOFAR ligt bij Exloo in de gemeente Borger-Odoorn.
Een gebied van 320 ha aan weerszijden van het Achterste Diep, in
het gebied dat is aangeduid als Uilenbroeken, Zuurse Landen en Kakenbroeken.
In een gebied daaromheen worden ca 20 kleine antennestations gezocht.
De plaats daarvan zal afhangen van de bereidheid
van individuele grondeigenaren een terreintje van 2-4 ha te verpachten
of te verkopen. De overige antennestations komen elders in Drenthe,
Overijssel, Groningen en Friesland. In de loop van 2005 worden geschikte
locaties aangewezen.
. Waar
wordt het eerste LOFAR station gebouwd?
ASTRON hoopt dat het eerste LOFAR station gebouwd kan worden in
Ellertshaar.
Daar is een kavel beschikbaar van ca 4 ha. Bovendien hebben metingen
uitgewezen dat er weinig storing in de lucht zit.
. Hoe
ziet de procedure eruit tbv de aanleg van een LOFAR station in Ellertshaar?
In de eerste helft van 2005 zal de officiële
procedure voor de bouwvergunning beginnen.
Het gaat daarbij om een bouwvergunning en een verklaring van geen
bezwaar van de provincie. Het huidige bestemmingsplan staat namelijk
een LOFAR station niet toe.
ASTRON zal zo uitgebreid mogelijk alle betrokkenen informeren over
LOFAR. In de procedure is gelegenheid om bezwaren in te dienen tegen
de plannen en zullen gemeente en provincie hun bij wet voorgeschreven
rol vervullen.
. Krijgen
de omwonenden te maken met overlast?
Belangrijk om te weten is dat LOFAR een super
grote ontvanger is, waarbij dus geen sprake is van enige vorm van
straling. De LOFAR antennes zijn ontvangers net zoals een TV of
radioantenne. Zij zenden geen signalen of straling uit.
Tijdens de bouwperiode ontstaat er mogelijk enige overlast door
bouwverkeer, maar die overlast zal door goed overleg met alle betrokkenen
tot een minimum beperkt worden.
Als LOFAR in werking is, gebeurt er verder niets bijzonders en is
er van overlast geen sprake.
naar de top van de pagina
...............................................................................................................................................................
.. Grondverwerving
. Hoe komt
ASTRON aan de benodigde grond?
Een groot deel van de grond van het centrale
gedeelte bij Exloo (ca 320 ha) is reeds in eigendom van ASTRON.
In de loop van 2005 worden zoveel mogelijk van de overige kavels
aangekocht.
Voor de buitenstations denkt ASTRON aan pachten of huren.
De Dienst Landelijk Gebied treedt daarvoor in contact treden met
de betrokken grondeigenaren.
Informatie: DLG Drenthe, ing.H.W.G. de Jong Posthumus, telefoon
0592-327919.
. Waar worden
de antennes geplaatst?
De antennes worden geplaatst in het grote
centrale gebied van 320 ha. Dat gebeurt zodanig dat de antennes
in groepjes van ongeveer 200 bij elkaar geplaatst worden.
In het centrum van het gebied liggen de groepjes dicht bij elkaar,
naar de rand toe komen de groepjes verder uit elkaar liggen. Er
blijft dus veel ruimte tussen de antennes over.
Op een afzonderlijk antennestation van 2 – 4 ha. in het buitengebied
zullen de antennes verspreid over het station geplaatst worden waarbij
er wel sprake zal zijn van enige clustering in het midden.
.
Ik wil wel antennes op mijn grond, hoe moet
ik handelen?
Als u grond wil verkopen of wil verpachten voor
LOFAR neemt u dan contact op met de Dienst Landelijk Gebied: DLG
Drenthe, ing.H.W.G. de Jong Posthumus, telefoon 0592-327919.
naar de top van de pagina
...............................................................................................................................................................
.. Landschap
.
Wordt er rekening gehouden met het landschap?
ASTRON wil graag met alle betrokkenen, de inwoners,
het Waterschap en de gemeente van gedachten wisselen over de inpassing
van het terrein, zodat er zoveel mogelijk rekening gehouden kan
worden met de wensen van de verschillende betrokkenen.
.
Zijn er beperkingen
voor de landbouw in de buurt van een antennestation?
Er gelden geen beperkingen voor de landbouw
in de buurt van een antennestation. Alleen als er sprake is van
de aanplant van bos dan is overleg gewenst.
.
Is het antennestation vrij toegankelijk?
In verband met de kwetsbaarheid van de antennes
worden er speciale voorzieningen getroffen ten aanzien van de toegankelijkheid
van de terreinen. ASTRON denkt daarbij in eerste instantie niet
aan hoge hekken die het landschap ontsieren. Eerder wordt gedacht
aan natuurlijke afscheidingen.
naar de
top van de pagina
...............................................................................................................................................................
..
Informatie
. Waar
kan ik meer technischeinformatie krijgen ?
www.lofar.org
. Waar kan
ik informatie krijgen over beschikbare vacatures bij LOFAR/ASTRON?
ASTRON: http://www.astron.nl/astron/jobs/index.htm
LOFAR: http://www.lofar.org/jobs/index.htm
. Waar kan
ik meer informatie krijgen over een bepaald onderwerp?
- Email: lofar@astron.nl
naar de top van de pagina
Terug
@
Webmaster
|
